СБУ з паліграфам расследуе выцек праекта пагаднення ЗША аб нетрах
7- 5.04.2025, 11:50
- 6,560

На загад Зяленскага.
Прэзідэнт Уладзімір Зяленскі даручыў Службе бяспекі Украіны правесці ўнутранае расследаванне наконт выцеку канфідэнцыйнай інфармацыі аб апошняй прапанове ЗША аб карысных выкапняў. Як паведамляюць чыноўнікі, у справе задзейнічаныя паліграфныя праверкі, піша Financial Times.
Расследаванне працягваецца на фоне ўсё большых рознагалоссяў паміж Кіевам і адміністрацыяй Дональда Трампа наконт умоў угоды, якая датычыцца стратэгічна важных прыродных рэсурсаў і энэргетычнай інфраструктуры Украіны.
Чыноўнікі ў Кіеве адзначаюць, што новыя патрабаванні Вашынгтона сталі для іх нечаканасцю, а некаторыя раздзелы ініцыятывы яны ўважаюць за палітычна непрымальныя - перш за ўсё праз пагрозу суверэнітэту і эканамічнай незалежнасці краіны.
На гэтым тыдні Дональд Трамп публічна раскрытыкаваў Зяленскага, абвінаваціўшы яго ў тым, што той «спрабуе адмовіцца» ад пагаднення. Са слоў Трампа, прэзідэнт Украіны можа сутыкнуцца з «вялікімі праблемамі», калі найбліжэйшым часам не падпіша дакументы.
У рамках расследавання ўжо былі правераныя на дэтэктары хлусні супрацоўнікі некалькіх міністэрстваў. Аднак, колькі менавіта асоб дапытанае і да якіх менавіта структур яны належаць, урад не раскрывае.
Офіс прэзідэнта Украіны ўстрымаўся ад каментароў, а СБУ ў афіцыйнай заяве падкрэсліла, што дзейнічае згодна з дзейным заканадаўствам, «абараняючы бяспеку Украіны», і не выдаецца частка інфармацыі праз яе далікатнасць.
Нягледзячы на тое, што паліграф з'яўляецца супярэчлівым інструментам, а яго дакладнасць часта ставіцца пад сумнеў, украінскія праваахоўнікі рэгулярна ўжываюць яго - як у крымінальных справах, так і, напрыклад, пры праверцы замежнікаў, якія імкнуцца ўступіць у шэрагі УСУ.
Расследаванне было ініцыяванае пасля таго, як 26 сакавіка апазіцыйны дэпутат Яраслаў Жалязняк апублікаваў падрабязнасці праекту пагаднення, спасылаючыся на копію, якая нібыта апынулася ў яго на руках. На наступны дзень Financial Times таксама апублікавала змест дакумента, які атрымала асобна.
Каментуючы выцек 28 сакавіка, Зяленскі на брыфінгу заявіў: «Мне цікава, хто перадае гэтую інфармацыю».
Што прадугледжвае новы праект?
Абноўленая прапанова амерыканскага боку істотна адрозніваецца ад папярэдняй рамачнай дамовы, якая была ўзгодненая ў лютым. Яе скасавалі пасля таго, як Зяленскі, Трамп і Джэй Ды Вэнс сустрэліся ў Белым доме.
Зрэшты, у новай версіі дакумента дагэтуль адсутнічаюць якія-небудзь афіцыйныя гарантыі бяспекі для Украіны. Міністр фінансаў Трампа Скот Бэсэнт растлумачыў гэта тым, што інвестыцыі ЗША ў ключавую сферу карысных выкапняў самі па сабе нібыта стануць стрымліваючым фактарам для Расеі. Гэтую логіку ў Кіеве не падзяляюць.
Перагледжаныя ўмовы ўпісваюцца ў агульны план Трампа па заканчэнні вайны і, як ён мяркуе, кампенсацыі ЗША за падтрымку Кіева. Сярод іншага, Трамп намагае на тым, каб сродкі, выдзеленыя ў якасці вайсковай дапамогі, разглядаліся як крэдыты, якія павінны быць вернутыя. У мінулую пятніцу Зяленскі публічна адпрэчыў гэты падыход.
Дакумент прадугледжвае стварэнне супольнай наглядальнай рады, якая будзе кіраваць даходамі ад нафтавых, газавых і мінеральных рэсурсаў - практычна па ўсёй тэрыторыі Украіны. У Кіеве гэта выклікала апасенні наконт перадачы кантролю над стратэгічнымі актывамі замежным гульцам, а таксама - пагрозу для далейшай інтэграцыі з ЕЗ.
«Мы не можам прыняць ніводную дамоўленасць, якая падрывае наш шлях у ЕЗ», - падкрэсліў Зяленскі на мінулым тыдні.
Ён таксама паведаміў на брыфінгу, што чыноўнікі і юрысты зараз працуюць над унясеннем змяненняў у амерыканскую прапанову. Гэтыя змены павінны быць прадстаўленыя на разгляд адміністрацыі Трампа ў абноўленым праекце дакумента перад візітам украінскай дэлегацыі ў Вашынгтон на наступным тыдні.